Je bent net zwanger en je hebt het aan bijna niemand verteld. En dan zegt een collega: heb je de opvang al geregeld? Het voelt belachelijk vroeg om je nog ongeboren kindje op een wachtlijst te zetten. Toch is dat precies wat veel ouders te laat doen, en daar lopen ze later tegenaan.
Begin eerder dan je denkt
Het korte antwoord: schrijf je in zodra je zelf weet dat je zwanger bent en weet dat je opvang nodig gaat hebben. In veel regio's is dat rond twaalf weken, zodra je het breder deelt.
Inschrijven is bij de meeste organisaties vrijblijvend. Je hoeft nog geen naam of exacte geboortedatum te hebben en je zit nergens aan vast. Het kost je een kwartier en het levert je maanden voorsprong op.
Wanneer heb je de opvang eigenlijk nodig?
Je zwangerschapsverlof duurt in totaal zestien weken: je gaat uiterlijk vier weken voor je uitgerekende datum met verlof en daarna heb je minimaal tien weken bevallingsverlof.
Dat betekent dat veel moeders ergens rond drie maanden na de geboorte weer aan het werk zijn. Neem je daarna nog ouderschapsverlof op, of werkt je partner die eerste maanden deels thuis, dan schuift de startdatum op. Reken die datum vast uit, want dat is het moment waarop je plek vrij moet zijn.
Hoe lang zijn de wachtlijsten?
Dat verschilt sterk per regio en per leeftijdsgroep. Babyplekken zijn het schaarst, omdat er per baby meer personeel nodig is dan per peuter.
In en rond de Randstad horen ouders wachttijden van een half jaar tot ruim een jaar. Er is bovendien een flink personeelstekort in de sector, en dat lost zich op korte termijn niet op. Schrijf je daarom bij meerdere organisaties in. Dat is niet onbeleefd, het is gewoon hoe het werkt.
Welke vorm past bij jullie?
Een kinderdagverblijf is niet de enige optie. Een gastouder vangt kleinere groepjes op, vaak flexibeler en in een huiselijke setting. Ook die valt onder de kinderopvangtoeslag, mits de gastouder geregistreerd is in het Landelijk Register Kinderopvang.
Daarnaast combineren veel ouders: twee dagen opvang, een dag opa en oma, een dag thuiswerken. Je hoeft niet meteen vijf dagen vast te leggen, maar houd er rekening mee dat uitbreiden later soms lastig is.
Waar je op let tijdens een rondleiding
Plan rondleidingen in je tweede trimester. Je voelt je dan meestal het fitst en je hebt nog ruimte om te vergelijken.
- Vraag naar de vaste gezichten. Hoeveel verschillende begeleiders ziet je baby per week?
- Kijk hoe er met de allerkleinsten wordt omgegaan. Wordt er gevolgd wat jouw kind nodig heeft of gaat alles op één schema?
- Vraag naar het wenbeleid. Hoeveel wenmomenten krijg je en zijn die gratis?
- Check de pakketvorm. Betaal je 52 weken per jaar door of koop je alleen schoolweken af?
- Let op de opzegtermijn en of ruilen van dagen mogelijk is.
Wat je moet weten over de kinderopvangtoeslag
De kinderopvangtoeslag vraag je zelf aan bij de Belastingdienst, en dat kan pas als je weet waar je kind komt en vanaf welke datum. Doe het op tijd: je kunt de toeslag aanvragen tot drie maanden na de maand waarin de opvang is gestart. Wacht je langer, dan loop je die eerste maanden mis.
De hoogte hangt af van jullie gezamenlijke inkomen, het aantal gewerkte uren en de uurprijs van de opvang. Ligt het uurtarief boven het wettelijke maximum, dan krijg je over dat deel niets vergoed. Vraag dat tarief dus na voordat je tekent.
De regels gaan de komende jaren veranderen
Er wordt gewerkt aan een nieuw stelsel waarin werkende ouders een hoge, inkomensonafhankelijke vergoeding krijgen die rechtstreeks naar de opvang gaat, zonder toeslag en zonder terugvorderingen. De invoering daarvan is verschoven naar 2029.
In de tussenliggende jaren gaan de vergoedingspercentages stapsgewijs omhoog voor groepen die nu nog niet het maximum krijgen. Wat dat voor jullie betekent, hangt af van jullie inkomen in dat jaar. Check de actuele bedragen altijd bij de Belastingdienst, want ze worden jaarlijks bijgesteld.
Zet het op je lijstje voor het tweede trimester
Je hoeft dit niet deze week te regelen. Maar het is wel een van die dingen die je beter vroeg doet, omdat wachten je alleen maar minder keuze oplevert.
Schrijf je in, plan een paar rondleidingen en reken uit wanneer je weer aan het werk bent. Daarna kun je het met een gerust hart laten liggen tot na de bevalling, en dat is precies waar je die rust straks voor nodig hebt.
